Tràn dịch màng phổi: Nguyên nhân, triệu chứng và phác đồ điều trị an toàn

Tràn dịch màng phổi: Nguyên nhân, triệu chứng và phác đồ điều trị an toàn

Tràn dịch màng phổi là chứng bệnh thường gặp ở người trưởng thành, bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc điều trị tràn dịch màng phổi lành tính không quá phức tạp, tuy nhiên trường hợp ác tính tái phát nhiều lần thì nguy cơ tử vong cao.

Bệnh tràn dịch màng phổi là gì?

Bệnh tràn dịch màng phổi là thuật ngữ chuyên ngành dùng để chỉ về tình trạng tích tụ dịch (có thể gồm máu, dịch hoặc khí) bên trong khoang trống giữa phổi và thành ngực. Khi hiện tượng tích tụ dịch vượt quá mức cho phép ở khoang màng phổi có thể gây nên những biến đổi nguy hiểm.

Theo thống kê tại Mỹ hàng năm có khoảng trên 1 triệu người bị tràn dịch màng phổi. Ở Việt Nam hàng năm có khoảng hơn 1.000 trường hợp mới được chẩn đoán mắc bệnh tràn dịch màng phổi. Căn bệnh này gây nhiều hệ lụy nguy hiểm và có thể dẫn đến tử vong.

Nguyên nhân tràn dịch màng phổi

Nguyên nhân tràn dịch màng phổi thực chất chủ yếu là do biến chứng của nhiều loại bệnh khác nhau như:

●Nhiễm trùng ở phổi (áp-xe phổi vỡ, viêm phế nang do vi rút, bụi phổi, bệnh khí phế thũng, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính vỡ bóng khí phế nang…)

●Cơn hen suyễn nặng hoặc chấn thương lồng ngực gây xuyên thủng phổi.

●Gãy xương sườn làm tổn thương phổi hay áp xe ở các cơ quan khác vỡ tràn vào màng phổi (thường là áp xe cơ hoành).

●Lao phổi được coi là nguyên nhân tràn dịch màng phổi hàng đầu (chiếm đến 40%).

●Ngoài ra, tràn dịch màng phổi còn có thể do hậu quả của một số thủ thuật như chọc dò, nội soi phế quản, dẫn lưu màng phổi.

Triệu chứng tràn dịch màng phổi

Một số triệu chứng tràn dịch màng phổi điển hình mà người bệnh cần phải hết sức chú ý như:

●Đau ngực: Đau ngực là triệu chứng ban đầu của tràn dịch màng phổi. Đau âm ỉ phía bên tràn dịch, nếu nằm nghiêng phía bên đối diện thì cơn đau sẽ tăng lên.

●Khó thở: Triệu chứng tràn dịch màng phổi điển hình là hiện tượng khó thở. Mức độ khó thở tùy thuộc vào số lượng cũng như tốc độ dịch tiết ra.

●Sốt: Khi tràn dịch màng phổi, người bệnh có thể sốt. Sốt là phản ứng bình thường của cơ thể khi có dấu hiệu nhiễm trùng do tràn dịch màng phổi.

Tuy nhiên trong trường hợp tràn dịch màng phổi xảy ra ở người có tuổi, người mắc bệnh hiểm nghèo thì sẽ không có triệu chứng sốt.

●Ho khan: Một trong những triệu chứng tràn dịch màng phổi thường gặp là ho khan. Tuy nhiên tần suất ho khan còn tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh (tràn dịch màng phổi do bệnh lao sẽ ho nhiều hơn các bệnh như: áp xe gan, áp xe cơ hoành…).

Nguyên tắc chữa tràn dịch màng phổi và dự phòng

Xét nghiệm xác định nguyên nhân tràn dịch màng phổi

Nguyên tắc đầu tiên trong điều trị tràn dịch màng phổi thường là chọc hút dịch vừa để làm các xét nghiệm cần thiết vừa giải quyết tình trạng khó thở cho người bệnh. Khi đã xác định nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị căn nguyên nhằm giảm loại bỏ hiện tượng tràn dịch màng phổi.

Sử dụng thuốc điều trị tràn dịch màng phổi

Sau khi điều trị hết tràn dịch màng phổi, bác sĩ sẽ can thiệp bằng các loại thuốc chống dính màng phổi. Bởi biến chứng hay gặp sau điều trị tràn dịch màng phổi chính là dính màng phổi có thể gây ảnh hưởng lớn đến chức năng hô hấp.

Để phòng các biến chứng khác của tràn dịch màng phổi, bên cạnh việc sử dụng các loại thuốc chống dính màng phổi người bệnh phải kết hợp với liệu pháp vận động (tập thở để phổi co giãn nhanh, phục hồi khả năng hô hấp). Các biện pháp này cần được thực hiện sớm và kéo dài.

Đặc biệt, nguyên nhân tràn dịch màng phổi do lao thì người bệnh sẽ được điều trị nghiêm chỉnh phác đồ. Bệnh nhân tuyệt đối không được ngừng thuốc sớm và cần có chế độ dinh dưỡng tốt.  Ngoài ra, song song với điều trị bằng các kháng sinh đặc hiệu, bệnh nhân cần kiên trì, bền bỉ tập luyện phục hồi chức năng.

Dự phòng tránh bệnh tràn dịch màng phổi

●Để tránh mắc các bệnh về phổi, áp-xe gan do vi khuẩn hoặc do ký sinh trùng thì cần xây dựng môi trường sống xanh sạch. Vì vậy, vệ sinh môi trường sống thường xuyên, đảm bảo an toàn thực phẩm. Nên ăn chín, uống chín, không ăn các loại thực phẩm chưa nấu chín (tiết canh, gỏi cá, nem chua, nem chạo, rau sống).

●Không hút thuốc lá để phòng các bệnh về đường hô hấp.

●Cần rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

●Vệ sinh họng, miệng, răng thật sạch hàng ngày bằng hình thức đánh răng, súc họng sau khi ăn, trước và sau khi ngủ dậy.

#BLUECARE_PARTER-ỨNG DỤNG NHẬN LỊCH #CHĂM_SÓC_BỆNH_NHÂN_tại_nhà dành cho #ĐIỀU_DƯỠNG_VIÊN